t ahtanov img

Т.Ахтанов атындағы Ақтөбе облыстық драма театрының тарихы

1935 жылы халық комиссары Т.Жүргеновтің ұсынысымен Ақтөбеде алғашқы рет қазақ музыка – драмалық театр ашылды. 1936 жылдан 1941 жылға дейін театрдың бірінші режиссері Ғ.Омаровтың жетекшілігімен «Еңлік – Кебек», «Қозы Көрпеш – Баян Сұлу», «Амангелді», «Қыз Жібек», «Исатай − Махамбет» сияқты өзге де қазақ классиктерінің шығармалары сахна төріне жол тартқан. Театрдың алғашқы директоры Нығмет Тойбазаров, ал, актерлық құрамында 27 адам еңбек еткен. Оның ішінде ҚазССР-інің еңбегі сіңген әртістері Нағима Өсербаева, Жүсіп Сейілов, Жүсіпбек Тұрсынов, Қали Нұрпейісов және де Насыров, Балықбаев, Исмаилов, Кемалова және т.б әртістер, сонымен қатар оркестрі болған.


тарих толқынында

1941 жылы ҰОС-ның басталуына байланысты қазақ театры жабылды. 1943 жылдың қыркүйегінен бастап қазақ музыкалық драма театры өз жұмысын қайта бастады. Қайта ашылған театрдың алғашқы қойылымы 1944жылдың наурыз айында «Жұртын сүйген жүрек» қойылымы шығарылып, соғысқа дейінгі шығарылған қойылымдар жаңартылып, қайта ұсынылды. 1949 жылдың 11 наурызында Қазақ ССР Совет Министрлігінің қаулысы бойынша Ақтөбе облыстық жұмысшы депутат кеңесінің № 188 шешімі бойынша облыстық қазақ драма театры қайта жабылды.

Қаладағы орыс театры 1943 ж. Ақтөбеге көшіріліп әкелінген Днепропетровск сазды драмалақ театрының қызметімен басталды. Жаңа театрға Өскеменнен режиссер Н.И.Курганский бастаған актерлік топ, П.Елагин, Н.Баева, А. Немировская, С.Римнева, Д.Репниналар соғыс жылдары А.Островский, А.Чехов, Н.В.Гоголь шығармаларын сахналады.1948 жылы соғыстан кейінгі экономикалық қиындықтарға байланысты орыс театры өз қызметін тоқтатуға мәжбүр болды.

Орыс театрының келесі қадамы 1965 жылы Қазақ ССР Совет Министрлігінің №707 – ші (13.10.1964 жылдан бастап) шыққан үкімімен алғашқы директоры Владимир Сергеевич Тихонов басшылығымен облыстық Мәдениет үйінде басталды. 1966 жылдың қаңтарында алғаш театр маусымы режиссер Б.В.Виноградованың қоюымен А.П.Штейннің «Между ливнями» пьесасы сахналанды. Алғашқы театр маусымында 29 адамнан құралған труппаның 9 қойылымы жүзеге асты. Театрдың алғашқы труппасы: Л.Белова, Дағыстан АКСР еңбек сіңірген әртістері К.Богачова, О,Богданова, С.Богомолова, Л.Дворчук, И.Меркулова, Р.Потапова, Л.Шенгелидзе, С.Бакин, А.Богачев, В.Воля, Г.Гришин, Н.Догадин, Е.Докукина, Л.Кадров, В.Колесник, В.Литвиненко, М.Омельницкий, В.Поснов, Г.Рычков, В.Соловьев, Л.Томингас, Г.Ярлыков, Б.Ханутин, Қазақ ССР еңбек сіңірген әртістері Э.Федорова, Л.Фомин.

1992 жылы қазақ театры облыстық қазақ сатира театры болып қайтадан жұмысын бастап, 18-шілдеде Т. Ахтановтың «Күшік күйеу» спектаклімен өз шымылдығын ашты. Қазақ театрының алғашқы директоры Қорлан Бөлеков, режиссері Дихан Жәлекенов. Алғашқы күннен еңбек еткен артистер С.Аманқұлов, Р.Тәукебаева, Б.Ержанов, Қ.Амантурлин, А.Махамбетова, А.Құрмантаева, Б.Нұрмағамбетовтер болды.

1997 жылы 3 қарашада театрға қазақ драматургі Т.Ахтанов есімі беріліп, 1998 жылы облыс әкімінің шешімімен екі труппа біріктіріліп, Т. Ахтанов атындағы Ақтөбе облыстық драма театры аталынды.

Режиссер Татьяна Владимировна Лукомская мен Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген әртісі Виктор Иванович Бритц бастаған жаңа актерлік ауысымы дәстүрін Ольга Павлова жалғастырып, әкімшілік және шығармашылық ұжымның ұсынысы бойынш театр базасында шығармашылық лаборатория құрды.

2013 жылдың 31 наурызында драма театрына облыстық «Екі езу» сатира театры труппа болып қосылып, театрда үш труппа жұмыс жасады. Театрдың бірігуінен соң Т.Ахтанов атындағы облыстық драма театрын «Екі езу» театрының негізін қалаушы, ҚР мәдениет қайраткері Нұрлыбек Жұбатқан 2013-2017 жыл аралығында басқарды. 2017 жылдың 9 қыркүйегінде «Екі езу» әзіл-сықақ театры болып қайта бөлініп шықты. Қазіргі уақытта театрда қазақ және орыс труппасы жұмыс жасайды.

1965 жылдан бастап театр директоры қызметін атқарған: Владимир Тихонов, Лев Куроверов, В.Клименко, Александр Великий, Виктор Калинников, Александр Эбергардт, Виктор Баймлер, Алексей Орлов, Қорлан Бөлеков, Лира Шарипова, Мағзұм Бақытжанов, Жеңис Қалкабеков, Нұрхан Кәдірбаев.

2019 жылдың 12 қарашасынан бастап Ақтөбе облыстық драма театрының директоры болып Ибраев Олжас Қанатұлы тағайындалды.

teatr_history_1

Бүгінгі күні театрда қазақ және орыс труппалары жұмыс жасайды.

мәңгі есімізде

Кез-келген театрдың құндылығы, оның көрерменге әйгілі болуы әрқашан ондағы жарқын тұлғалардың болуымен анықталады. Ақтөбе театрының шығармашылық әлеуеті жоғары кәсіпқойлық пен актерлердің шеберлігінде жатыр, оларды біз мақтанышпен атаймыз. Театр өнерінің дамуына баға жетпес үлес қосқан өнер адамдары:

  • ҚР «Құрмет» орденінің иегері: ҚР Мәдениет саласының үздігі Шалқия Бақытжанова, Бақыт Аитова, ҚР Мәдениет саласының үздігі Майгүл Мұзбаева;
  • «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері: ҚР Мәдениет саласының үздігі Мағзұм Бақытжанов, Сержан Аманқұлов, Толқын Жандыбаева;
  • ҚР Мәдениет саласының үздігі: «Шапағат» медалінің иегері Дәметкен Құсайынова, Валихан Кенжебаев, Майра Ілиясова, Кеңес Кемалбаев, Әсет Оразалин, Ангелина Недюжина, Ольга Павлова, Полина Савицкая, Айнагүл Өлмесекова, Валентина Софина. Сахна шебері- Людмила Шипкова, Любовь Тормышева;

бүгінгі театр

Заман талабаына сай театрымыз өркендеп келеді. Қазіргі таңда дәстүрлі түрде театр ұжымы Республикалық және Халықаралық фестивальдерге қатысып жүр. Атап айтатын болсақ: Ереван(Армения), Мерси(Турция), Рязань(Россия), Буинск (Татарстан), Алматы, Атырау, Көкшетау қалаларына барып,фестивальдерге қатысып, жүлделі орындармен оралды.